Leefregels

Leefregels2018-09-17T11:39:41+00:00

Over het algemeen kun je tijdens je zwangerschap alles blijven doen wat je voorheen ook deed. Het is belangrijk dat je goed naar je lichaam luistert tijdens je zwangerschap. Er zijn wel een aantal aandachtspunten:

Alcohol
Gebruik van alcohol tijdens de zwangerschap kan schadelijk zijn voor het ongeboren kind. Op dit moment is het onzeker hoeveel alcohol tot een probleem kan leiden. Wel is bekend dat alcohol in kleine hoeveelheden al schadelijk kan zijn. Kinderen van moeders de tijdens de zwanger alcohol gebruiken, hebben een verhoogde kans op groeiachterstand en ontwikkelingsproblematiek. Vanaf de bevruchting tot en met de borstvoeding wordt dan ook geadviseerd geen alcohol te gebruiken. Meer informatie vindt je op www.alcoholenzwangerschap.nl

Cytomegalie
Jonge moeders en vrouwen welke veel in contact komen met kleine kinderen lopen het risico op bestemming met het cytomegalie virus. Een infectie tijdens de zwangerschap met het Cytomegalievirus kan leiden tot o.a. gehoorschade bij het kind. Daarom was je handen altijd na het verschonen van een kind, probeer contact met speeksel zoveel mogelijk te mijden. Voor meer informatie kun je hier terecht.

Drugs
Gebruik van harddrugs (amfetaminen, XTC, heroïne en cocaïne) in de zwangerschap wordt ten zeerste afgeraden. Ook soft drugs worden in de zwangerschap ontraden, mede omdat ze tegelijk met tabak gebruikt worden. Harddrugs zijn zeker slecht voor een ongeboren kind. Bij heroïne en andere opiaten, bij cocaïne, amfetaminen en waarschijnlijk XTC raakt het kind ook verslaafd en moet het na de geboorte op de couveuseafdeling afkicken. Vroeggeboorte komt vaak voor en het risico op overlijden vlak voor of vlak na de geboorte is verhoogd. Door zuurstoftekort kan groeiachterstand ontstaan. Het is belangrijk dat als je drugs gebruikt, je dit vertelt aan de verloskundige. Praat er open over en wees niet bang om te vertellen wat en hoeveel je gebruikt. Samen kun je kijken welke oplossingen mogelijk zijn. Je wordt mogelijk doorverwezen naar een gynaecoloog, hij/zij zal de zwangerschap dan verder begeleiden. Kijk voor informatie op www.drugsinfo.nl.
Kinderboerderij en zwanger
 Als zwangere vrouw loop je risico’s bij het bezoek aan een kinderboerderij. In het voorjaar worden er weer jonge geitjes en lammetjes geboren. Deze periode vormt voor zwangere vrouwen een extra risico. Schapen en geiten kunnen ziekteverwekkers bij zich dragen die schadelijk kunnen zijn voor de zwangere vrouw en haar ongeboren kind, daarnaast kunnen ook gezond ogende dieren alsnog een risico vormen.

  • Adviezen

 Als je zwanger bent, adviseren wij om met onderstaande zaken rekening te houden:

  • Voornamelijk tijdens de lammerperiode is het besmettingsgevaar voor zwangere vrouwen verhoogd. Wij adviseren om niet in de kraamstal te komen. In het vruchtwater/moederkoek of melk van een geit of schaap kan namelijk Listeria, Chlamydophila of  Q-koorts zitten, deze ziekteverwekkers kunnen lang in de omgeving (stro) overleven.
  • Buiten de ‘lammerperiode’ is het ook verstandig om de geiten en schapen niet te aaien en contact met de mest, stro en voer te vermijden. Geiten en schapen kunnen namelijk de parasiet toxoplasmose (ook wel bekend van de rauw vlees en de kattenbak), maar ook andere ziektekiemen bij zich dragen.
  • Vermijd ook contact met mest van andere dieren.
  • Het allerbelangrijkste is was altijd goed je handen met water en zeep na een bezoek aan de kinderboerderij of voordat je iets gaat eten. De meeste ziektekiemen worden namelijk overgedragen via je handen, alleen Q koorts wordt verspreid via de lucht, maar deze ziekte komt incidenteel voor in Nederland.

Medicijnen
Informeer altijd je verloskundige, huisarts op gynaecoloog over je medicijngebruik. Zelfmedicatie is het gebruik van medicijnen en middelen die niet door een arts of verloskundige zijn voorgeschreven. Bij kinderwens en tijdens de zwangerschap is zorgvuldigheid geboden. Zo kunnen bepaalde crèmes een schadelijke dosis vitamine A bevatten. Gebruik daarom alleen preparaten die voorgeschreven zijn en geef te kennen dat je graag zwanger wilt worden of zwanger bent. Dit is van belang omdat sommige stoffen al vroeg in de zwangerschap invloed hebben op de ontwikkeling van je kind. Het is ook nuttig om bij de apotheek melding te maken van je zwangerschap(wens).
Roken
Roken in de zwangerschap brengt duidelijke risico’s met zich mee. Zelf roken, maar ook veelvuldig verblijf in een rokerige omgeving kan een nadelige invloed op de zwangerschap hebben. In sigaretten zitten schadelijke stoffen. Ze zorgen voor een verminderde doorbloeding van de placenta (moederkoek) en daardoor een verminderde zuurstoftoevoer naar het kind. Als gevolg van de verminderde doorbloeding en de afgenomen zuurstoftoevoer bestaat het risico dat de baby minder goed groeit. Kinderen van rokende moeders hebben daarom vaker een (te) laag geboortegewicht en worden ook vaker te vroeg geboren. Ze kunnen daardoor kwetsbaarder zijn. Tijdens hun eerste levensjaren hebben ze vaker ziekten aan de luchtwegen. Er zijn bovendien aanwijzingen dat wiegendood vaker voorkomt als er in de buurt van de baby gerookt wordt. Het advies aan beide ouders luidt dan ook: stop met roken en vermijd zo veel mogelijk rokerige ruimten! Ophouden is voor velen moeilijk. Toch is stoppen beter dan minderen: zo voorkom je dat je terugvalt in je oude gewoonte. Meer informatie over (stoppen met) roken vindt je op www.rokeninfo.nl
Schadelijke stoffen
Probeer in de zwangerschap contact met de volgende stoffen zoveel mogelijk te vermijden: verf op basis van terpentine, ongediertebestrijdingsmiddelen en chemicaliën.
Seks
De beleving van seksualiteit tijdens de zwangerschap wisselt per persoon en per zwangerschap. Sommige vrouwen voelen zich extra aantrekkelijk en hebben meer zin in vrijen; anderen ervaren het tegenovergestelde. Klachten als moeheid of misselijkheid staan soms zin in seks in de weg. Er kan meer behoefte aan intimiteit en aanraking bestaan dan aan geslachtsgemeenschap. Bij een normaal verlopende zwangerschap mag je gewoon gemeenschap hebben, dit kan geen miskraam of beschadiging van het kind veroorzaken. Alleen bij bloedverlies of gebroken vliezen wordt gemeenschap afgeraden. Problemen met seksualiteit kun je altijd met de verloskundige bespreken. Dit geldt ook voor eerdere vervelende seksuele ervaringen of moeite hebben met een inwendig onderzoek. Als je dit aangeeft, houdt de verloskundige hier ook bij de bevalling rekening mee om deze reden wordt hier ook altijd naar gevraagd door de verloskundige.
Sporten
 Pas bij sporten je tempo aan. Zwemmen, fietsen en fitness zijn sporten die je heel goed tot het einde van de zwangerschap kunt beoefenen. Sporten zoals hockey waarbij je risico loopt om iets tegen je buik aan te krijgen, of sporten waarbij je gemakkelijk met andere mensen botst of kunt vallen, zijn minder verstandig. Voor al deze dingen geldt: doe wat je altijd deed, maar verminder of stop wanneer je merkt dat het klachten geeft of wanneer het je meer vermoeit dan normaal. Zorg dat je voldoende vocht binnen krijgt. 
Straling
 Is een röntgenonderzoek tijdens de zwangerschap noodzakelijk, vermeld dan duidelijk dat je zwanger bent. Soms kan het onderzoek uitgesteld worden tot na de bevalling. Vaak kan de baarmoeder afgeschermd worden. Het kind krijgt dan zo weinig mogelijk straling. 

Vitamines
  • Foliumzuur (Vitamine B11)

Om de kans op neuraalbuisdefecten, of wel een open ruggetje of een open verhemelte, vroeg in de zwangerschap zo klein mogelijk te maken wordt sterk aangeraden extra foliumzuur te slikken. Foliumzuur verkleint namelijk de kans hier op. De neurale buis is bij een ongeboren kind het begin van het ruggenmerg en de hersenen en wordt al vroeg in de zwangerschap ontwikkeld. Wanneer er iets fout gaat bij de aanleg en ontwikkeling van de neurale buis kunnen er in de zwangerschap afwijkingen aan het ruggenmerg of de hersenen ontstaan. Er is dan sprake van een open ruggetje of een open schedel. Foliumzuur is vitamine B11. Het zit bijvoorbeeld ook in bananen, sinaasappelen, peulvruchten, gist, melk en groene bladgroenten. Toch heb je extra van deze vitamine nodig. Het duurt ongeveer 4 weken voordat er extra foliumzuur in je lichaam opgenomen is. Start daarom al met het slikken van foliumzuur op het moment dat je een kinderwens hebt. Slik elke dag een tablet van 0.5 milligram foliumzuur tot en met de tiende week van je zwangerschap. De tabletten zijn zonder recept bij de drogist of apotheek verkrijgbaar.

  • Vitamine D

Vitamine D is nodig om calcium goed op te nemen uit de voeding. Calcium zorgt voor de opbouw en instandhouding van stevige botten en dat is tijdens de zwangerschap extra belangrijk voor jou en je baby. Na de geboorte tot en met zijn vierde jaar heeft je kind ook nog extra vitamine D nodig. De Gezondheidsraad adviseert zwangere vrouwen uit voorzorg 10 microgram extra vitamine D te gebruiken.

Dit advies klopt als je nauwelijks in de zon komt en/of onvoldoende vitamine D en calcium via voeding binnen krijgt. Je lichaam maakt namelijk zelf vitamine D aan wanneer je buiten in de zon komt. Ongeveer elke dag 15 tot 30 minuten in de zon tussen 11 en 15 uur, als de zon op z’n hoogst staan, met je gezicht en handen is daarvoor nodig. En als de zon een dag niet schijnt? Maak je geen zorgen, je lichaam maakt voor meerdere dagen vitamine D aan. In de zomer bouwt je lichaam een voorraadje op zodat je in de herfst en winter ook vitamine D hebt. Ook in voeding zit vitamine D, vooral in vette vis zoals zalm en makreel, margarine, en ei. Calcium zit in yoghurt, melk en kaas. Het is belangrijk dat je ook voeding neemt waarin vitamine D en calcium zit. Heb je een donkere huidskleur dan moet je langer in de zon zijn om voldoende vitamine D aan te maken, meer dan een half uur. Vrouwen met een donkere huidskleur wordt wel geadviseerd om extra vitamine D te gebruiken. Wat te doen als je heel weinig met zonlicht in aanraking komt? Bijvoorbeeld omdat je weinig buiten komt of kleding draagt die je gezicht en handen bedekt, of omdat je altijd zonnebrandcrème of make-up met een hoge beschermingsfactor gebruikt? Dan kan je beter wel 10 mcg vitamine D per dag slikken.

  • Multivitamine

Multivitamines ofwel vitaminepreparaten hebben geen extra gezondheidswaarde. Als je gezond en gevarieerd eet heb je dus geen multivitamines nodig. Sommige stoffen die vitamine A bevatten, zijn bij overmatige inname zelfs schadelijk. Wanneer je ze toch wilt gebruiken, kies dan multivitamines speciaal voor zwangere vrouwen. Je hoeft dan geen extra foliumzuur of vitamine D te slikken.

Voeding
 Tijdens de zwangerschap is het belangrijk om gezond en gevarieerd te eten. Eten voor twee is niet nodig, maar lijnen tijdens de zwangerschap of de borstvoeding is niet verstandig. Drink niet teveel koffie of cola, hier kan de baby onrustig van worden. Vitaminepreparaten hebben geen extra gezondheidswaarde. Ze zijn niet noodzakelijk mits je verstandig eet. Wel adviseren we om Foliumzuur te slikken. Het advies is om vanaf de kinderwens (minstens 4 weken voor conceptie)  tot en met de 10e week van de zwangerschap  0,4 mgr  Foliumzuur te slikken. Het vermindert de kans op een kind met een ernstige aandoening, zoals een open rug, hartafwijking en schisis. Ook adviseren we elke dag 10 microgram vitamine D te slikken tijdens de zwangerschap.

Wanneer je zwanger bent zijn er een aantal voedingsmiddelen die je beter niet kunt eten:

  • Toxoplasmose

In (half)rauw vlees en in ongewassen groenten en fruit komt soms een parasiet voor die toxoplasmose kan veroorzaken. Dit is een infectieziekte die nogal eens tot aangeboren afwijkingen bij het kind leidt. Als je eerder toxoplasmose hebt gehad, ben je tegen deze ziekte beschermd. Besmetting tijdens de zwangerschap kan gevolgen hebben voor het kind. Eet daarom geen rauw vlees en was groenten en fruit goed af.
Bij het verschonen van de kattenbak en het werken in de tuin is het belangrijk handschoenen te dragen. In uitwerpselen van (vooral jonge) katten komt  de parasiet voor die toxoplasmose kan veroorzaken.

  • Listeria

Eet geen kazen die van rauwe melk (au lait cru) zijn gemaakt. In rauwe melk kan de listeria bacterie groeien. Besmetting met deze bacterie kan gevolgen hebben voor je kind. Ook kan listeria groeien in andere rauwe producten zoals rauwe groente, kip, vis en vlees die lang in de koelkast bewaard worden. Bewaar deze producten dus zo kort mogelijk en koop ze liever vers. Een goede keukenhygiëne is belangrijk. Verwissel dagelijks je vaatdoekje en zorg er altijd voor dat je koelkast en aanrecht goed schoon zijn. Om deze reden mag je (helaas) ook geen softijs en milkshakes in de zwangerschap. Softijs wordt bewaard bij nul tot vijf graden Celsius. Bij deze temperaturen is groei van listeria mogelijk. Vooral bij slechte hygiëne en een slechte reiniging van de softijsmachine kan listeria tot grote hoeveelheden uitgroeien.

  • Vitamine A

In lever zit veel vitamine A. Teveel vitamine A kan schadelijke gevolgen hebben voor het ongeboren kind. Eet daarom liever geen lever tijdens de zwangerschap en niet meer dan eenmaal per dag een leverproduct.

Een handige lijst van wat je wel en niet mag eten in de zwangerschap vindt je hier

Werk en zwangerschap
Wanneer vertel je op je werk dat je zwanger bent? Mag je tijdens werktijd naar de verloskundige? En moet je voorzorgsmaatregelen nemen op je werk nu je zwanger bent? Als zwangere krijg je te maken met rechten en plichten op je werk. Op deze site kan je uitgebreide informatie vinden over werken en zwangerschap.